بررسی قصد مهاجرت از روستا و عوامل مؤثر بر آن (مورد مطالعه: روستاهای بخش کلات شهرستان آبدانان، استان ایلام)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم ‌سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 استادیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور.

چکیده

بروز حاشیه‌نشینی، الگوی نابرابر کار، شهرگرایی و کاهش تولید روستایی ازجمله پیامدهای مهاجرت از روستا محسوب می‌شود. بررسی میزان قصد مهاجرت و عوامل تأثیرگذار بر آن در بین روستاییان بخش کلات شهرستان آبدانان استان ایلام موضوع این مقاله است. با به‌کارگیری روش تحقیق پیمایش و استفاده از ابزار پرسشنامه، داده­های لازم از 341 فرد 15 الی 45 ساله روستاهای آب انار، هیلوه، لرغه و آبطاف سفلی با نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای به‌دست‌آمده است. باتوجه‌به آزمون فرضیه‌ها، معناداری رابطۀ آماری بین متغیرهای محل سکونت، وضع شغلی، نوع شغل، مالکیت زمین کشاورزی، همبستگی اجتماعی، احساس تعلق به مکان، احساس امنیت و رضایت از درآمد با قصد مهاجرت از روستا تأیید شد. نتایج تحلیل­های چند متغیره نشان می­دهد متغیرهای واردشده به معادله رگرسیون چند متغیره 85 درصد از تغییرات میزان قصد مهاجرت را تبیین کرده­اند. در میان متغیرهای مستقل، متغیرهای احساس تعلق به مکان و میزان رضایت از درآمد مهم‌ترین مقوله­های اثرگذار بر قصد مهاجرت روستاییان است. این متغیرها علاوه‌بر اثرگذاری مستقیم بر قصد مهاجرت، از طریق اثر پذیرفتن از سایر مقوله­های اجتماعی و اقتصادی، اثرات غیرمستقیم این متغیرهای مستقل را بر میزان قصد مهاجرت از روستا منتقل می­کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Intention of Migration from the Village and the Factors Affecting it (Case of Study: Villages of Kalat Section of Abdanan City, Ilam Province)

نویسندگان [English]

  • Assiyeh Mahdipour 1
  • Ahmad Mahdipour 2
  • Ali Ghasemi Ardahaee 3
1 Assistant Professor, Department of Political Science, Faculty of Economics and Social Sciences shahid chamran university of Ahvaz.
2 M.A. in Demography, Allameh Tabataba'i University
3 Assistant Professor of Demography, Department of Social Sciences, Payame Noor University.
چکیده [English]

Marginalization, unequal work patterns, urbanization, and declining rural production are among the consequences of rural migration. The subject of this article is the study of the migration intention and the factors influencing it among the villagers of Kalat section of Abdanan city of Ilam province. Using the survey method and using the questionnaire tools, the necessary data were obtained from 341 individuals aged 15 to 45 years in the villages of Ab Anar, Halivah, Lorgheh and Abtaf Sofla by sampling multi-stage clusters. According to the hypothesis test, the significance of statistical relationship between habitat variables, job status, type of job, agricultural land ownership, social solidarity, sense of belonging to place, sense of security and income satisfaction with rural migration intent was confirmed. The results of multivariate analysis show that the variables entered into the multivariate regression equation explain 85% of the changes in the rate of migration intention. Among the independent variables, the variables of feeling of belonging to the place and the level of satisfaction with income are the most important categories affecting the intention of rural migration. These variables, in addition to directly affecting the intention to migrate, by influencing other social and economic categories, transmit the indirect effects of these independent variables on the rate of migration intention from the village.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intention to Migrate from the Village
  • Belonging to the Place
  • Social solidarity
  • Income Satisfaction
  • Kalat Abdanan Section
احمدی، وکیل (1383).  بررسی گرایش به مهاجرت از روستا به شهر و عوامل مؤثر بر آن، مطالعه موردی شهرستان شیروان چرواول. پایان نامه­ کارشناسی ارشد. رشته­ جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

تودارو، مایکل (1367). مهاجرت داخلی در کشورهای درحالِ‏توسعه، ترجمه مصطفی سرمدی و پروین رئیسی فرد، تهران: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی.

حاجیانی، ابراهیم (1384). چارچوب روش‌شناختی برای بررسی احساس امنیت. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی. تهران: انتشارات معاونت اجتماعی ناجا. دوره 2، شماره 1.

دورکیم، امیل (1381). دربارۀ تقسیم ‌کار اجتماعی. ترجمه باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.

رستمعلی­زاده، ولی­اله و ­قاسمی­اردهایی، علی (1392). عوامل مؤثر بر ماندگاری جوانان روستایی: مطالعه مناطق روستایی شهرستان اهر. پژوهش­های روستایی. سال 4، شماره 2: 505-534.

رستمعلی­زاده، ولی­اله و ­قاسمی­اردهایی، علی (1396). ماندن یا ترک کردن؛ چالش­های مهاجرتی جوانان روستایی. پژوهش­های روستایی. سال 8، شماره 2: 285-298.

شمس‌الدینی، علی، گرجیان، پروین (1389). عوامل مؤثر در مهاجرت روستائیان به شهرها. با تأکید بر شبکه مهاجرت. مجلهچشم‌اندازجغرافیایی. سال پنجم، شماره، 11، صص 75-92.

صبوری، محمدصادق و همکاران (1387). تحلیل همبستگی و رگرسیونی ابعاد گرایش دانشجویان رشته کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار به کار در مناطق روستایی. پژوهش‌نامه علوم اجتماعی. سال 2، شماره 4، صص: 141-155.

طاهرخانی، مهدی (1381). بازشناسی عوامل مؤثر در مهاجرت‌های روستا-شهری با تأکید بر مهاجرت جوانان روستایی استان قزوین، مجله مدرس علوم انسانی، شماره 25: ص60-41.

قاسمی اردهایی، علی و نوبخت، رضا (1395). علل و تعیین­کننده­های جریان­های مهاجرت­ معکوس در ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران. سال 11، شماره­ 21: 41-70.

قاسمی اردهایی، علی، رستمی، نیر و شیری، محمد (1395). عوامل مؤثر بر گرایش به مهاجرت به شهر جوانان روستایی شهرستان اهر. مجله فضای جغرافیایی. سال 16، شماره­ 53: 173-192.

لطیفی، غلامرضا (1386). برنامه­ریزی شهری و منطقه‌ای، مبانی نظری برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای، تهران: مؤسسه آموزش عالی آزاد پارسه.

لهسایی زاده، عبدالعلی (1368). نظریات مهاجرت، شیراز، انتشارات نوید شیراز.

محمودیان، حسین و ­قاسمی­اردهایی، علی (1392). بررسی وضعیت مهاجرت و شهرنشینی در ایران، تهران: دانشگاه تهران و صندوق جمعیت سازمان ملل.

 

Bhandari, P., (2004). Relative Deprivation and Migration in an Agricultural Setting of Nepal, Population and Environment, 25)5(: 475-499.

Cadwallader, M. (1992). Migration and Residential Mobility: Macro and Micro Approaches, University of Wisconsin Press, Madison.

Ette, A., Heß, B., & Sauer, L. (2016). Tackling Germany’s Demographic Skills Shortage: Permanent Settlement Intentions of the Recent Wave of Labor Migrants from Non-European Countries”, Journal of International Migration and Integration, 17(2): 429-448.‏

Fan. C. C. (2011). Settlement Intention and Split Households: Findings from a Survey of Migrants in Beijing’s Urban Villages, China Review: 11–42.

Fishbin, M., & Aizen, I. (1975). Belief, attitude, intention and behavior: An Introduction to Theory and Resarch, Addison-wesley.

Jobes, P. (2000). Moving Nearer to Heaven: The Illusions and Disillusions of Migrants to Scenic Rural Place, Praeger, Westport, CT.

Geyer, H. (1996). Expanding the theoretical foundation of differential urbanization, Social Geography, 87: 44-59.

Lewis, A.W. (1954). Economic Development with Unlimited Supply of Labor, Manchester school Of Economics and Social Studies, 22: 131-139.

Mosley, M. (1984). The revival of rural area in advanced economies: A review of some causes and consequences, Geoforum, 15: 447-456.

Stark. O., Bloom, D., (1985). The New Economics of Lobar Migration American Economic Reviw, Frontiers in Demographic Economics, 75 (2): 173-178.

Steiner,Ilka (2019). Settlement or Mobility? Immigrants’ Re-migration Decision-Making Process in a High-Income Country Setting, Journal of International Migration and Integration, volume 20: 223–245

Tang shuangshuang & Jianxi Feng (2015). Cohort differences in the urban settlement intentions of rural migrants: A case study in Jiangsu Province, China, Habitat International,Volume 49: 357-365.

Tolsma, J., & Lubbers, M., (2014). Stay or leave? Intentions to settle and patterns of settlement among recent migrants in The Netherlands, master social and cultural science,  Radboud University Nijmegen.