تفاوت عمل خیرخواهانه در سه اجتماع انسانی؛ مرکز استان، شهرستان و روستا

نویسنده

گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

 
خیرخواهی و نیکوکاری یکی از مصداق‌های مهم نوع‌دوستی، همکاری و مشارکت تلقی می‌شود. رفتار خیرخواهانه به‌دلیل اهمیت آن در همبستگی و انسجام اجتماعی، تاب‌آوری، اعتماد و همچنین شکل‌گیری و توسعۀ مراکز خیریه اهمیت اساسی دارد. بیشتر تحقیقات در حوزۀ خیرخواهی بر نقش و جایگاه خیریه‌ها متمرکز بوده است. این پژوهش تفاوت رفتار خیرخواهانه را در سطح ملی در سه اجتماع انسانی، روستا، شهر و مرکز استان تحلیل کرده است.
پژوهش تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی گرایش مردم ایران به نیکوکاری است. این پیمایش در سال 1402 و با جامعۀ آماری بیش از 10 هزار نفر در 31 استان کشور انجام شده است. اعتبار تحقیق از نوع اعتبار نظری و صوری است.
داده‌ها نشان می‌دهد تفاوت معناداری در رفتار خیرخواهانه وجود دارد. اهالی شهرستان بیش از روستاییان و ساکنان مراکز استان کار داوطلبانۀ خیرخواهانه انجام می‌دهند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد برخلاف انتظار، فردی‌بودن عمل خیرخواهی در میان روستاییان بیشتر از اهالی شهرستان و مراکز استان‌ها است.
براساس نتایج این پژوهش نمی‌توان رویکردهایی را پذیرفت که معتقدند هرچه از اجتماع انسانی با تراکم مادی و اخلاقی کمتر به‌سوی اجتماع انسانی دارای تراکم مادی و اخلاقی بیشتر حرکت کنیم، رفتارهای خیرخواهی فردگراتر، عام‌گراتر، کار داوطلبانۀ کمتر و مناسبات مالی و پولی بیشتر می‌شود. باید از کلیشۀ دوقطبی روستا-شهر برای فهم و تحلیل تفاوت رفتار در حوزۀ خیرخواهی فاصله گرفت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Differences in Charitable Acts in Three Human Communities; Provincial Capital, City, and Village

نویسنده [English]

  • Hamzeh Nozari
Department of Sociology, Faculty of Literature and Humanities, University of Kharazmi, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The act of charity is crucial​ due to its significance in the formation and development of charitable centers, resilience, trust, and social solidarity and cohesion. It is a prime example of altruism, cooperation, and participation. This study examined the variations in charitable behavior at the national level.
The research method involves the secondary analysis of data from a national survey that examines the inclination of Iranians to donate to charity. This census was conducted in 1402 with a statistical population of over 10,000 individuals in 31 provinces of the country. The type of research validity is theoretical and formal validity.
The data indicates that there is a substantial disparity in charitable behavior. Urban residents engage in a greater amount of voluntary charitable activity than their counterparts in rural areas and provincial centers. The results also indicate that, in contrast to expectations, rural residents are more likely to exhibit benevolence than their counterparts in urban and provincial centers.
We are unable to accept approaches that assert that behaviors become more individualistic, more universal, less volunteer work, and more financial and monetary relationships as we transition from a human society with less material and moral density to a human society with more material and moral density, as evidenced by the results of this research. In order to comprehend and scrutinize the disparity in philanthropic behavior, it is imperative that we transcend the dichotomous stereotype of rural-urban.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Charitable
  • Human Society
  • Individualism
  • Monetary Relations
  • Volunteer Work

مراجع

ازکیا، مصطفی، و غفاری، غلامرضا (1383). توسغة روستایی با تأکید بر جامعة روستایی ایران. تهران: نی.
ازکیا، مصطفی، و غفاری، غلامرضا (1384). جامعة شناسی توسعه. تهران: کیهان.
بهار، مهری، و فروغی، مریم (1397). واکاوی نقش خیریه‌ها در تولید و تداوم فقر زنانه. زن در توسعه و سیاست، 16(1)، 27-49.  https://doi:10.22059/jwdp.2018.240650.1007268
جوانی، خدیجه، بوزرجمهری، خدیجه، شایان، حمید و قاسمی، مریم (1396). وضعیت سازمان‌های مردم‌نهاد در روستاها: فرآیند شکل‌گیری، آثار و پیامدها منطقه مورد مطالعه روستاهای شهرستان رشتخوار،  پژوهش‌های روستایی، 8(1)، 152-166.
حسینی, سید رضا، کاظمی نجف آبادی، مصطفی (1401). آسیب‎شناسی نهادهای خیریه در ایران با تأکید بر استخراج راهبردها و راهکارهای ارتقابخش خیریه با استفاده از تکنیک .SWOT جستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی، (37)19، 203-233.    10.30471/iee.2020.6750.1949
دورکیم، امیل (1381). دربارة تفسیم کار اجتماعی. ترجمة باقر پرهام. تهران: مرکز.
زیمل، گئورک (1372). کلان‌شهر و حیات ذهنی. ترجمة یوسف اباذری. نامة علوم اجتماعی، 3(6)، 53-66.
زیمل، گئورک (1399). فلسفة پول. ترجمة شهناز مسمی‌پرست. تهران: پارسه.
سو، ی، آلوین (1386). تغییر اجتماعی و توسعه: مروری بر نظریات نوسازی، وابستگی و نظام جهانی. ترجمة محمود حبیبی مظاهری. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
سوئدبرگ،ریچارد (1397). منفعت. ترجمة حمزه نوذری و علیرضا اسکندری نژاد. تهران: دنیای اقتصاد.
طالب، مهدی (1367). شیوه‌های همیاری در جامعة روستایی ایران. نامة علوم اجتماعی، 1 (1): 180-167
طالب، مهدی، نجفی اصل، زهره (1389). آموزه‌هایی از روند مشارکت روستایی در ایران. پژوهش‌های روستایی، 1(2)، 48-27.
عنبری، موسی و مهدی‌زاده اردکانی, محمد (1401). نقش سازمان‌های مردم نهاد در تسهیلگری و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی مناطق روستائی در برابر کم‌آبی (مطالعه موردی موسسه نیکوکاری ابرار در روستاهای شهرستان قاینات). برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی،13(53)، 1-49
https:// doi: 10.22054/qjsd.2022.63681.2248 
عنبری، موسی (1390). جامعه‌شناسی توسعه: از اقتصاد تا فرهنگ. تهران: سمت.
عیاری، لیلا، حسینی خواه، علی، موسی پور،  نعمت اله و علی عسگری، مجید (1398). واکاوی وضعیت موجود آموزش نیکوکاری در مدارس ابتدایی (مطالعه پدیدارنگارانه)، مطالعات برنامه درسی، 14(53)، 27-54.
فولادیان، مجید (1402). پیمایش ملی گرایش مردم ایران به نیکوکاری. مرکز خیر ماندگار.
گنجی، محمد، نیازی، محسن، و احسانی راد، فاطمه (1394). مشارکت در امور خیریه و وقف, پیش درآمدی بر توسعه پایدار. مطالعات توسعه اجتماعی - فرهنگی، 3(4)، 25-45.
لمبتون، آن. ک. س (1363). تاریخ ایران بعد از اسلام. ترجمة یعقوب آژند. تهران: امیر کبیر.
مارکس، کارل (1375). گروندریسه؛ مبانی نقد اقتصاد سیاسی. ترجمة باقر پرهام و احمد تدین. تهران: آگه.
مارکس، کارل (1378). سرمایه (جلد یک). ترجمة ایرج اسکندری. تهران: فردوس.
محمدی، سیروس (1403). تحلیل محتوای کتاب‌های درسی دورۀ متوسطۀ اول از نظر میزان توجه به مفهوم نیکوکاری. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 2(26)، 101-121.  https://doi: 10.30497/esi.2024.245630.1724
مطیعی لنگرودی، سید حسن و حجی پور، محمد (1397)، الگوی میان کنش کارکرد سازمان‌های مردم‌نهاد با حکمروایی مطلوب روستایی نمونه: دشت حسین‌آباد غیناب در شهرستان سربیشه، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 50، 109-126.
مولایی، حمیده، سجاسی قیداری، حمدالله و بوزرجمهری، خدیجه (1403). تحلیل نقش نهاد خیریه‌ای امام‌علی (ع) در توسعه اقتصادی- اجتماعی نواحی روستایی شهرستان قائنات. روستا و توسعه پایدار فضا، 5(1)، 74-97.  https://doi: 10.22077/vssd.2023.6433.1191
میرزایی، خلیل، آقاسیدحسنی، لیلا و فلاحی، علی (1395). رابطة دینداری و عضویت افراد در شبکه‌های اجتماعی نیکوکاری، دین و ارتباطات،23(2)،147-174 .https://doi: 10.30497/rc.2017.1935 
نوذری، حمزه، اسکندری‌نژاد علیرضا (1403). مسائل سازمان‌های خیریه در ارتباط با دولت و بازار، مسائل اجتماعی ایران ،۱۵ (۲) ، ۲۹۹-۲۶۹.   https://doi: 10.61186/jspi.15.2.269
نوذری، حمزه (1403). نحوة مواجهة جامعه‌شناسی با اقتصاد: اقتباس، انتقاد، نوآوری. مجله جامعه شناسی ایران، 25(1)، 29-50
https://doi: ‎ 10.61186/jspi.15.2.269
نوذری، حمزه (1403). تحلیل نظری منازعه بر سر شکل بیان و نمود خود در جامعة ایران. مجلة مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 13(4)، 451-468 . https://doi.org/10.22059/jisr.2024.377779.1516
 
Anbari, M. (2011). Sociology of development from economics to culture. Tehran: samt. (In Persian).
Anbari, M. and Mehdizadeh Ardakani, M. (2022). The role of NGOs in facilitating and promoting social resilience in rural areas against water scarcity (Case study of Abrar Charity Institute in the villages of Ghainat city). Social Development & Welfare Planning, 13(53), 49-1. doi: 10.22054/qjsd.2022.63681.2248. (In Persian).
Ayyari, L. , Hosseinkhah, A. , Mousapour, N. and Ali Asgari, M. (2019). The Evaluation of Present Status of Charity Education in Elementary Schools based on Phenomenological Method. Journal of Curriculum Studies, 14(53), 27-54. (In Persian).
Azkia, M., Ghafari, Gh.)2004(. Sociology of Development. Tehran. Keyhan. .(In Persian).
Azkia, M., Ghafari, Gh.)2005(.. Rural Development, Focus on Iran’s Rural Community, Ney Publication.(In Persian).
Bahar, M. and Foroughi, M. (2018). The role of charities in the production and continuation of women's poverty. Woman in Development & Politics, 16(1), 27-49. doi: 10.22059/jwdp.2018.240650.1007268 (In Persian).
Batson, C. D. (1987). Prosocial motivation: Is it ever truly altruistic? In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 20, pp. 65–122). Academic Press. Doi: 10.1016/S0065-2601(08)6041
Bendapudi, N., Singh, S. N., & Bendapudi, V. (1996). Enhancing helping behavior: An integrative framework for promotion planning. Journal of Marketing. 60(3), 33–49. Doi: 10.2307/1251840.
Burnkrant, R. E., & Page, T. (1982). An examination of the convergent, discriminant, and predictive validity of Fishbein’s Behavioral Intention Model. Journal of Marketing Research. 19(4), 550–561. Doi: 10.1177/002224378201900414.
Cermak, D. S. P., File, K. M., & Prince, R. A. (1994). A benefit segmentation of the major donor market. Journal of Business Research, 29(2), 121–130. Doi: 10.1016/0148- 2963(94)90016-7.
Durkheim, E. (2002).The Division of Labour in Society. Translate by: B. Parham. Tehran: Markaz. (In Persian).
Eckstein, S. (2001). Community as Gift-giving: Collectivistic of Volunteerism. American Sociological Review, Vol. 66, No. 6 (Dec., 2001: 829-851
Enete, SH. Heckman, S. Lawson.D. (2021). Financial Attitudes and Charitable Giving. Journal of Financial Counseling and Planning, Vol, 31(1):104-115.
Fooladian, M. (1402). National Survey of Iranian People's Attitudes to Charity. Enduring Charity Center. (In Persian).
Ganji, M. Nyazi, M. Ehsanirad, F. (2015). Participation in charity work and dedication, a prelude to sustainable development, 3 (4) :25-45 (In Persian).
Hosseini, S. R., & Kazeminajafabadi, M. (2022). Pathology of charity organizations in Iran; With an emphasis on extracting strategies and policies to promote the charity sector using the SWOT technique. Journal of Economic Essays: an Islamic Approach, 19(37), 203-233. doi: 10.30471/iee.2020.6750.1949 (In Persian).
Javani, K. , Bozarjmehri, K. , Shayan, H. and Ghasemi, M. (2017). Development, Effects, and Outcomes of NGOs in Villages of Roshtkhar County: A Case Study. Journal of Rural Research, 8(1), 152-167. (In Persian).
Lambton, A. K. S. (1984). History of Iran after Islam. Translated by: Y. Ajhand. Tehran: AmirKabir. (In Persian).
Mahmoudi, S. (2024). Evaluating Junior High School Textbooks in Terms of Attention to the Concept of Charity. Islamic Perspective on Educational Science, 12(26), 101-121. doi: 10.30497/esi.2024.245630.1724. (In Persian).
Marx, K. (1996). Grundrisse; Foundations-of-the-critique-of-political-economy. Translate by: B. Parham, & A. Tadayon. Tehran: agah. (In Persian).
Marx, K. (1999). Capital. Translate by: E. Eskandari. Tehran: ferdous. (In Persian).
Mirzaei, K. , Aghahasani, L. and fallahi, A. (2017). The Impact of Religiosity on Membership in Charitable Social Networks. Religion & Communication, 23(2), 147-174. doi: 10.30497/rc.2017.1935. (In Persian).
Molaei, H. , Sojasi Gheidari, H. and Bozerjemari, K. (2024). Analysis of the Role of Imam Ali (AS) Charity Institution in the economic-social Development of rural areas in Qaenat County. Village and Space Sustainable Development, 5(1), 74-97. doi: 10.22077/vssd.2023.6433.1191. (In Persian).
Motiee Langroudi, S. H. and hajipour, M. (2018). The Modeling of Interaction between NGOs Function and Rural Optimal Governance Case: plain of Hossein-Abad Ghinab in Sarbisheh County. Geography and Development, 16(50), 109-126. doi: 10.22111/gdij.2018.3561. (In Persian).
Nozari H, Eskandarinejhad A. (2024). The Problems of Charities in Relation with the State and the Market. Social Problems of Iran. 15(2), 269-299. doi:10.61186/jspi.15.2.269. (In Persian).
Nozari, H. (2024). How the founders of sociology confronted economics; from adaptation to criticism‌‌. Iranian Journal of Sociology, 25(1), 29-50. doi: 10.22034/jsi.2024.2037706.1738 (In Persian).
Pessemier, E. A., Bemmaor, A. C., & Hanssens, D. M. (1977). Willingness to supply human body parts: Some empirical results. Journal of Consumer Research, 4(3):131–140. Doi: 10.1086/208688.
Nozari, H. (2024). Theoretical Analysis of the Conflict over the Form of Articulation and Self-Presentation in the Iranian Society, Quarterly of Social Studies and Research in Iran, 13(4): 451- 468. https://doi.org/10.22059/jisr.2024.377779.1516
Simmel, G. (1993). The metropolis and Mental life. Translate by: Y. Abazari. Sociological Review, 3(6), 53-66. (In Persian).
Simmel, G. (2020). The Philosophy of Money. Translate by: Sh. Mosammaparast. Tehran: Parse. (In Persian).
 So, Y. A. (2007). Social Change and Development: A Review of Theories of Modernization, Dependency, and the World System. Translated by: M. H. Mazaheri. Tehran: Institute for Strategic Studies. (In Persian).
Swedberg, R. (2018). Interest. Translate by: H. Nozari & A. Eskandarinejad. Tehran: Donyaye eghtesad. (In Persian).
Taleb, M. (1988). The Ways of Cooperation in Iran Rural Community, Namehye-olum-E Ejtemai, No, 1:167-180 (In Persian).
Taleb, M. and najafi asl, Z. (2010). Doctrines of Rural Participation Trend in Iran. Journal of Rural Research, 1(2), 27-48. (In Persian).
Webb, D. J., Green, C. L., & Brashear, T. G. (2000). Development and validation of scales to measure attitudes influencing monetary donations to charitable organizations. Journal of the Academy of Marketing Science, 28(2), 299. Doi: 10.1177/0092070300282010.
 
توسعه محلی (روستائی-شهری)
دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 33
پائیز و زمستان 1404
دی 1404
صفحه 274-266

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار