ارزیابی نقش گردشگری روستایی در توانمندسازی اجتماعی روستایی (مورد مطالعه: روستای ده‌زیارت، شهرستان بوانات، استان فارس

نوع مقاله: پژوهش دانشگاهی از گرنت (نام دانشگاه، معاونت یا مؤسسه پژوهشی دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

به عقیدة صاحب‌نظران، رسیدن به اهداف توسعۀ پایدار روستایی بدون مشارکت آحاد ساکنان این نواحی غیر ممکن خواهد بود. با وجود این، عوامل اجتماعی و فرهنگی مختلفی مانع حضور و مشارکت روستاییان در عرصۀ فعالیت‌های اجتماعی می‌شود. ایجاد توانمندی اجتماعی روستاییان، از طریق توسعۀ گردشگری، می‌تواند نقش مهمی در غلبه بر انگاره‌های توسعه‌نیافتگی و بهبود تعاملات و ارتباطات اجتماعی ساکنان این نواحی داشته باشد. بر همین اساس، هدف این پژوهش، بررسی نقش گردشگری روستایی در توانمندسازی اجتماعی ساکنان روستای ده‌زیارت از توابع شهرستان بوانات در استان فارس است. ماهیت این تحقیق کاربردی؛ روش اجرای آن توصیفی ـ تحلیلی؛ و نوع آن، پیمایشی است. ساکنان روستای ده‌زیارت (دارای فعالیت گردشگری) و روستای چنارویه (فاقد فعالیت گردشگری) جامعة آماری این تحقیق را تشکیل می‌دهند. نمونة آماری این پژوهش از طریق فرمول کوکران و به تعداد 300 نفر (150 نفر از روستای ده‌زیارت و 150 نفر از روستای چنارویه) تعیین شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد گردشگری در توانمندسازی اجتماعی ساکنان روستای ده‌زیارت نقش بسزایی دارد، به ‌طوری‌ که نتایج آزمون تی‌ مستقل بین دوگروهی بیانگر آن است که به لحاظ انسجام و همبستگی اجتماعی، دانش و مهارت اجتماعی، برون‌گرایی اجتماعی، ارتقای کیفیت زندگی، اعتماد به ‌نفس، مشارکت و تعامل اجتماعی بین دو روستای ده‌زیارت و چنارویه تفاوت معناداری وجود دارد و تنها در مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تعلق مکانی، تفاوت دو روستا معنا‌دار نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of rural tourism in the social empowerment of the Ziarat village’s residents from Bavanat city in the province of Farce

نویسندگان [English]

  • Vakil Hiedari Sarban 1
  • Abozar Maleki 2
1 Associate Professor of Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
2 MSc Candidate of Geography and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabil, Ardabil,Iran
چکیده [English]

According to experts, achieve sustainable development without the participation of all residents in rural areas is impossible. Nevertheless, various social and cultural factors prevent the participation of villagers in the area of social. At this time, social empowerment of rural citizens, through the development of tourism in the region, could be considered as the basic element in the improvement of interactions and social communication residents. The purpose of this research is the study of rural tourism in the social empowerment of the Ziarat village’s residents from Bavanat city in the province of functions. The nature of this research is practical and it’s method is analytic-descriptive and from survey type. Residents of Deh Ziarat (as the village with tourism activities) and the Deh Chenarouyeh (as the village without tourism activities) were the population of this survey. Static sample of this survey is designated through Cochran formula and for 300 persons (150 persons from Deh Ziarat and 150 persons from Deh Chenarouyeh. Needed data preparation is based on field method and data collection has performed by questionnaires. Analysis of data collected has done through software packages of SPSS. The result of these surveys shows that tourism has an important role from social point in the empowerment of residents of Deh Ziarat. As the result of the independent T-Test between both groups shows that there is significant difference in solidarity and social cohesion, knowledge and social skills, social extroversion, social association and in social interaction between both villages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Deh Ziarat
  • Empowerment
  • Rural tourism
  • Social Empowerment
  • Tourism
بدری، سید علی؛ مطیعی لنگرودی، سید حسن؛ سلمانی، محمد و علیقلی زاده‌ فیروز جایی، ناصر (1388). آثار اقتصادی گردشگری بر نواحی روستایی (مطالعۀ موردی: نواحی روستایی بخش مرکزی نوشهر). مجلۀ جغرافیا و توسعۀ ناحیه‌ای، شمارۀ 12: 35-13.

بستانی، علی و فردوسی، سارا (1389). بررسی پیامدها و آثار توریسم در توسعۀ روستایی، همایش منطقه‌ای توریسم و توسعه. دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج.

حسن‌پور، حسن (1387). وضعیت و جایگاه مشارکت و عوامل مؤثر بر آن در برنامه‌ریزی روستایی (مطالعۀ موردی: جمعیت روستایی شهرستان بوکان). مجلۀ سپهر، شمارۀ هشتادویک: 85 ـ 80.

حیدری ساربان، وکیل (1392). بررسی عوامل مؤثر بر توانمندسازی کشاورزان در مناطق روستایی شهرستان اهر. فصلنامۀ فضای جغرافیایی، شمارۀ 41، ص 157.

خواجه‌شاهکویی، علیرضا؛ خوش­فر، غلامرضا و کریمی لیلا (1391). نقش گردشگری در توانمندسازی زنان روستایی (مطالعۀ موردی: روستای زیارت شهرستان گرگان). مجلۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، شمارۀ 3:114 ـ 95.

رضوانی، محمدرضا (1387). توسعۀ گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. تهران: انتشارات سمت.

رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا (1389). مدیریت توسعۀ روستایی (بنیان‌های نظری). تهران: انتشارات سمت.

رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا و قادری، اسماعیل (1381). نقش گردشگری روستایی در توسعۀ روستایی: نقد و تحلیل چهارچوب‌های نظریه‌ای. مدرس، شمارۀ 2: 41-23.

سامیان، مسعود و بلالی، حمید (1392). بررسی اثرات اقتصادی – اجتماعی گردشگری روستایی با استفاده از رویکرد سیستمی (مطالعۀ موردی: روستای فرجین در همدان). مجلۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، شمارۀ 1: 180 ـ 159.

شارپلی، ریچارد (1380). گردشگری روستایی. ترجمه رحمت‌الله منشی‌زاده و فاطمه نصیری، تهران: انتشارات منشی.

فاضل، رضا و رمضانی فر، حدیثه (1391). بررسی رابطۀ توسعۀ گردشگری و تغییرات سبک زندگی در نواحی روستایی (مطالعۀ موردی: ساکنان محلی دهستان دو هزار). مجلۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، شمارۀ 3: 129 – 115.

فتحی‌واجارگاه، کورش (1381). تربیت شهروندی. تهران: نشر نی.

فرخی، طاهره (1376) نقش زنان در توسعۀ پایدار: تواناسازی زنان. ماهنامه تعاون. شمارۀ 74.

قلی پور، آرین و رحیمیان، اشرف (1388). رابطۀ عوامل اقتصادی، فرهنگی و آموزشی با توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. فصلنامۀ رفاه اجتماعی، شمارۀ 40: 62 – 29.

قهرمانی، نسرین (1386). نقش گردشگری روستایی در توسعۀ روستایی (مطالعۀ موردی: دره‌کن و سولقان شهرستان تهران). پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد به راهنمایی دکتر مسعود مهدوی، دانشگاه تهران.

محمدی، محمد (1385). توانمندسازی نیروی انسانی. فصلنامۀ مطالعات مدیریت، شمارۀ 2، ص 45.

یعقوبی، جعفر (1391). نظرسنجی دربارۀ برخی پیامدهای گردشگری روستایی در مناطق روستایی بخش سلطانیه استان زنجان. فصلنامۀ روستا و توسعه، شمارۀ 2: 153 ـ 139.

 

Arifudin. and Besri, N. and Maswadi (2012). Program of community empowerment prevents forest fires in Indonesian peat land, Procedia Environmental Sciences, 17: 129-134.

Briedenhann, J (2004). Tourism routes as a tool for the economic development of rural areas- vibrant hope or impossible dream? Tourism Management, 12:1.

Buckly, R (2008). Environmental inputs and outputs and in ecotourism, geotourism with a positire Triple Bottom Line, Journal of ecotourism, 29: 721-729.

Byrd, E. Bosley, Bronberger,M. (2009). Comparisons of stakeholder perceptions of tourism impacts in rural Eastern North Carolina, Tourism Management, 30:693-696.

Cawley, M. and Desmond, A.G. (2007). Integrated Rural Tourism: Concepts and Practics, Annals of Tourism Research, 35: 316-337.

Correia, L. and Sandra, M. (2014). the role of the rural tourism experience economi in place attachment and behavioral intentions, international and behavioral intentions, International journal of Hospitality Management, 40: 1-9.

Iorio, M and Andrea. C. (2010). rural tourism and livelihood strategies in Romani, Journal of Rural Studies, 26: 152 – 162.

Kyem, P.A.K. (2004). Power, Participation, and Inflexible Institutions: An Exomination of the Challenges to Community Empowerment in Participatory GIS Applications, Cartographica, 38: 5-17.

Richard, G. (2000). Tourism and the world of culture and heritage, Tourim Recrtion Reserch,, 25: 1.

Sharply,R(2002), Rural tourism and the challenge of tourism desertification: The case of Cyprus, Tourism Management,23: 233-344.

Slee, B. (1997). The economic impact of alternative types of Rural Tourism, Journal of Agricultural Economics, 10: 226-239.

Su, B. (2011). Rural tourism in China, Tourism management, 32: 1438-1441.

Tosun, C. (2002) Host perceptions of impacts: A comparative tourism study, Annals of tourism research, 29: 33-47.

Willims,S(1998). Tourism Geography, London, Rautledge:30: 151-158.

Wilson, P.A. (1996) Empowerment: Community Economic Development from the Inside Out Urban, 33: 31-617.

Zhongming Wang, Z. (2005). Strategic human resources, innovation and entepreneurship fit, A cross – regional comparative model, International Journal of Manpower, 26: 544-554.