مدرنیته و تغییرات خانوادۀ روستایی در کردستان (مورد مطالعه: جامعة روستایی موکریان)

نویسنده

استادیار جامعه شناسی دانشگاه فرهنگیان کردستان

چکیده

طی چنددهۀ گذشته و در نتیجۀ مواجهۀ ایرانیان با امواج مدرنیته، به‌جرئت می­توان گفت که در ایران به‌طورِکل و در جامعۀ کردستان به‌طورِخاص، حوزۀ «مسائل خانواده» بیشترین تغییرات را به خود دیده است. به‌گونه‌ای‌که ما شاهد «تغییرات ارزشی» عمده­ای در این حوزه هستیم. داده‌های مربوط به مقالة پیش‌ِرو، باتوجه‌به ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی جامعة روستایی موردِمطالعه، به شیوة کیفی و به روش نظریة زمینه‌ای، با استفاده از فنون مصاحبه‌های عمیق و تاریخ شفاهی جمع‌آوری شده است. مراجعه‌های مجدد و چندباره به میدان مطالعه به‌منظور گردآوری اطلاعات موردِنیاز و سنجش اعتبار و روایی اطلاعات گردآوری‌شده و نیز آزمون صحت یافته‌های نظری، تا آخرین مرحلة تحقیق ادامه داشته است. در بُعد نظری، نظریه‌های جدید نوسازی و برخی نظریه‌های مرتبط با جامعه‌شناسی تفسیری، راهنمای عمل بوده‌اند و مشخصاً نظریة تحول ارزشی اینگلهارت و نظریه‌های جدید نوسازی و مدرنیتة بازاندیشی‌شدۀ گیدنز، چارچوب مفهومی تحقیق را تشکیل می‌دهند. پس از انجام بیست مصاحبۀ فردی با نخبگان و افراد جامعۀ محلی و هشت جلسۀ بحث گروهی، اشباع نظری حاصل شد. در بخش تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شده، حدود 187 مفهوم اولیه، 12 مقولۀ جزئی و 4 مقولۀ اصلی استخراج و درنهایت در قالب ارائه مقولۀ اصلی پژوهش جمع‌بندی شده است. ‌باتوجه‌به تغییرات ارزشی ایجادشده در حوزة «نهاد خانواده»، می‌توان اذعان داشت که درنتیجة ورود عناصر مدرن به جامعة روستایی موردِمطالعه، تغییرات ارزشی و هنجاری گسترده‌ای در زیست‌ جهان افراد جامعة موردِ نظر و نیز ابعاد و مسائل مختلف مرتبط با «نهاد خانواده» از قبیل: روابط اعضای خانواده با یکدیگر، روابط زن و مرد، والدین و فرزندانشان، عشق و مسائل جنسی، عرفی شدن و زنانه شدن خانواده، طلاق، ازدواج و سنت­­های مرتبط با آن‌ها صورت گرفته است. «شدت» و «بُعد» تغییرات فوق، ما را به ارائه نظریۀ زمینه ­ای «نظریۀ خانواده شبه ­مدرن روستایی با ویژگی­ های ایرانی- کُردی» در جامعۀ موردِ مطالعه رهنمون شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modernity and Family Changes in Rural Kurdistan (Case Study: Rural Areas of Mukerian)

نویسنده [English]

  • Rashid Ahmadifar
Assistant Professor of Sociology, at Farhangian University of. Kurdistan
چکیده [English]

During the last century and in a period of time called modern history of Iran, we have seen different changes in life of urban communities as a whole, and urban and rural Kurdistan in particular. The range and power of such changes have been in such a level that we can see “value changes” in this field. Data of this research, considering sociocultural peculiarities of the village understudy, was gathered by employing qualitative method and grounded theory and applying techniques like deep interviews, oral history and field participation. Repeated visits to the study field in order to collect the required information and measure the reliability of the collected information and also to test the theoretical validity, have continued until the last stage of the research. Theoretically, new theories of modernization and some of the theories related to interpretative sociology have been our guidelines and especially Engelhard's theory of values evolution, new theories of modernization and reflexive modernity of Giddens have formed our conceptual framework. After conducting about twenty individual interviews with elites and members of the local community and eight group discussions, theoretical saturation was obtained. In the data analysis section, about 187 basic concepts, 12 minor categories and 4 main categories have been extracted and finally summarized in the form of presenting the main category of the research. Observation, studies and “lived experience” of researcher shows the happening of different “objective- subjective” kind of changes in the “life world” of Kurdish rural areas under the influence of environmental, historical, political and cultural conditions of geographical region called “Mukerian” (located on the borders of Iraq and Turkey) in different fields among them Family and different issues in relation with family. In fact on one side we are observing “creation of some new and modern traditions” and on the other side “modernization of some old traditions” in Iranian rural community and so in Kurdistan such as family member relations with each other, relations between women and men, their parents and their children, love and sexual issues, secrecy and feminization of the family, divorce, marriage and related traditions

کلیدواژه‌ها [English]

  • Modernity
  • Family Institution
  • Grounded theory
  • Value Changes
  • Rural Mukerian