مطالعه جامعه شناختی نزاع ها و رقابت های محلی و اثرات آن بر توسعه اجتماع محلی (مورد مطالعه روستای باغخواص و علی آباد قشقایی از توابع شهرستان ورامین)

نویسندگان

1 گروه توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: نزاع دسته‌جمعی یکی از پدیده‌های اجتماعی چالش‌برانگیز است که از دیرباز در اجتماعات محلی بویژه روستایی وجود داشته است. ایران بعلت تنوع قومیتی و همه گیری پدیده مهاجرت و تبعید در طول تاریخ همواره بستری مناسب برای این پدیده بوده است. پژوهش حاضر با هدف شناخت علل و منشاء نزاع ها و رقابت های محلی بین دو روستای باغخواص و علی آباد قشقایی از توابع شهرستان ورامین و اثرات آن بر توسعه اجتماع محلی انجام شده است. این پژوهش همچنین به دنبال ارائه راهکارهایی برای کنترل و کاهش این پدیده می باشد.

روش: رویکرد پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر نظریه داده بنیاد است. به جهت جمع آوری داده ها مصاحبه های نیمه ساختارمندی با 36نفر از مطلعین محلی و اعضای سازمان های محلی تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد.

یافته ها: تحلیل داده های مطالعه و مدل پارادایمی نشان می دهد، حاشیه نشینی، تفاوت فرهنگی، تعصبات درون گروهی، اختلافات ملکی و مالکیتی، کسب سرمایه نمادین و گذشته نگری عوامل موثر بر پدیده تمایزگذاری بوده اند. اهالی در مقابل این پدیده راهبردهای نزاع جمعی، رقابت طلبی، انسداد منابع، چانه زنی منفی و حمایت گری را اتخاذ کرده اند، پیامد این راهبردها نیز تخریب گری، گسست ظرفیت های اجتماعی، مهاجرت، کاهش مشارکت، فقدان اعتماد نهادی و نهادخواهی بوده است.

نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد اصلی ترین راهبردها جهت کنترل نزاع ها و رقابت های محلی، تغییر شیوه ها و نوع محصول کشاورزی، نهادخواهی و بسط الگوی موفق تعاملات سنتی–مناسکی به سایر عرصه ها می باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Sociological Study of Local Conflicts and Competitions and Their Effects on the Development of Local Communities (Case Study of Baghkhavas and Aliabad Qashqai Villages in Varamin County)

نویسندگان [English]

  • Mohammadreza Sheikhtaheri 1
  • Seyed Ahmad Firouzabadi 2
1 Department of Development Studies, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Development Studies, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Abstract

Introduction: Collective conflict is a challenging social phenomenon that has existed in local communities, especially rural ones, for a long time. Due to its ethnic diversity and the prevalence of immigration and exile throughout history, Iran has always been a suitable environment for this phenomenon. The present study was conducted to identify the causes and origins of local conflicts and rivalries between the two villages of Baghkhavas and Aliabad Qashqai, located in Varamin County, and its effects on the development of the local community. The present study also seeks solutions to control and reduce this phenomenon between the two villages.

Method:This research's approach is qualitative and based on Strauss and Corbin's Grounded theory. Semi-structured interviews were conducted with 36 local informants and members of local organizations to collect data until theoretical saturation was reached.

Finding: Analysis of the study data and the paradigmatic model shows that marginalization, cultural confrontation, intra-group prejudices, property and ownership disputes, acquisition of symbolic capital, and retrospection have been effective factors in collective conflict. In response to this phenomenon, the residents of these two villages have adopted strategies of competitiveness, resource blocking, negative bargaining, differentiation, migration, and patronage. The consequences of these strategies have been destruction, disruption of social capacities, reduced participation, lack of institutional trust, and institutionalism.

Result: Research findings show that the main strategies for controlling local conflicts and competitions in the Baghkhavas and Aliabad Qashqai are changing agricultural practices and types of products, seeking institutions, and expanding the traditional-ritual interaction pattern to other areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Collective conflict
  • Cultural difference
  • marginalization
  • institutionalism
  • Baghkhawas and Aliabad

مراجع

اشتراوس، انسلم و کربین، جولیت (1395). مبانی پژوهش کیفی؛ فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای، ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نی
امینی، محمد (1368). تاریخ اجتماعی ورامین در دوره قاجاریه، تهران: افست
بوردیو، پی یر (1393). نظریه کنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه مرتضی مردیها، تهران: نقش و نگار
بیرو، آلن (1375). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمۀ باقر ساروخانی. تهران: کیهان.
پروانه، سجاد (1399). مطالعۀ جامعه‌شناختی پدیدۀ نزاع در شهرستان گیلانغرب با روش زمینه‌ای. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه آیت‌الله بروجردی.
تاجیک، علیرضا و عطری، زهرا (1386). آثار تاریخی ورامین باستان، قم: مهرامیرالمومنین
تریاندیس، هری چارا لامبوس (1388). فرهنگ و رفتار اجتماعی. ترجمۀ نصرت فتی. تهران: رسانش.
جعفری‌مقدم، حسن (1402). بررسی عوامل اجتماعی نزاع فردی در شهر بیرجند. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان.
جهانی، اسماعیل و حیدری، حسین (1403). رابطه شاخص­های کلان اقتصادی با نزاع جمعی، پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، 7(3)، 1-30. https://dorl.net/dor/20.1001.1.3060821.1402.3.7.4.3
چمتوئی، علی (1402). اتیولوژی اجتماعی-فضایی نزاع و درگیری در رشت. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان.
چیتامبار، جان‌بندیک (1385). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی روستایی (ب‍ا تأک‍ی‍د ب‍ر ج‍ام‍ع‍ه‌ش‍ن‍اس‍ی‌ روس‍ت‍ای‍ی‌). ترجمۀ احمد حجاران و مصطفی ازکیا. تهران: نشرنی.
درویشی، زهرا (1394). مطالعۀ ریشه‌ها و پیامدهای وقوع نزاع دسته‌جمعی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ علوم اجتماعی. دانشگاه تهران. https://doi.org/10.22059/jrd.2000.76738
رحمتی، منصور و یزدانی، محمد حسن (1400). شناسایی عوامل مؤثر بر وقوع جرم درگیری، برنامه­ریزی سکونتگاه­های انسانی، 16 (1)، 190-175.   https://dorl.net/dor/20.1001.1.25385968.1400.16.1.12.5
شیخ­طاهری، محمدرضا و فیروزآبادی، سیداحمد (1403). نزاع در ایران (سنخ شناسی، بستر و علل و عوامل غالب). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 13(3)، 390-369. https://doi.org/10.22059/jisr.2024.376824.1505
طالب، مهدی و درویشی، زهرا (1398). ریشه­یابی نزاع­های دسته­جمعی بین چند نسل، توسعه محلی (روستایی –شهری)، 11(2)،293-312
عشایری، طاها و جهان‌پرور، طاهره (1402). مطالعۀ جامعه‌شناختی اثر طایفه‌گرایی بر نزاع جمعی، فراتحلیل پژوهش‌ها. توسعۀ محلی (روستایی- شهری)، 15(21)، 197-216. https://doi.org/10.22059/jrd.2023.352188.668778
عنبری، موسی (1397). جامعه شناسی توسعه از اقتصاد تا فرهنگ، تهران: سمت
فروزنده، طیبه (1402). تاثیر جرایم ناموسی بر نزاع دسته جمعی در کهکیلویه، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی دانا.
کامپنهود، لوک وان و کیوی، ریموند (1370). روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه حسین نیک گهر، تهران: توتیا
کوزر، لوئیس ای و روزنبرگ، برنارد (1398). نظریه‌های بنیادین جامعه‌شناسی. ترجمۀ فرهنگ ارشاد. تهران: نشرنی.
مرکز آمار ایران (1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن
می‌یر، پیتر (1368). جامعه‌شناسی جنگ و ارتش. ترجمۀ علیرضا ازغندی و محمدصادق مهدوی. تهران: قومس.
نمکی، آزاد، فاضلی، محمد و احمدی، یعقوب (1402). تضادهای قومی: تدوین یک شاخص جامع فرهنگی. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 13(1)، 17-33. https://doi.org/10.22059/jisr.2024.369594.1468
وبر، ماکس (1388). مفاهیم اساسی جامعه­شناسی. ترجمۀ احمد صدارتی. تهران: مرکز.
Agbola, T., & Alabi, M. (2003). Political Economy of Resources Development, Environmental Injustice and Selective Victimization: A Case Study of the Niger Delta Region of Nigeria in Agyeman, J., Bullard, R.D. & Evans, B.(eds), Just Sustainabilities: Development in an Unequal World, London: Earthscan. 270-288.
Amini, M. (1989). Social history of Varamin during the Qajar period, Tehran: Afst. (In Persian)
Anbari, M. (2018). Sociology of development from economics to culture, Tehran: samt. .(In Persian)
Ashayeri, T., & Jahanparvar, T. (2023). Sociogical Study Of effect Of tribalism On communal Strife: Meta analysis of researchec. Journal of Community of development, 15(1). https://doi.org/10.22059/jrd.2023.352188.668778 .(In Persian)
Azam, M., & Hunjra, A. (2023). Role of ethnic conflicts, regularization and natural resource abundance in sustainable development. Resources Policy, 85(PartB). https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103936
Birou, A. (1996). Social Science Culture. Translated by: B. Sarukhani. Tehran: Keyhan. (In Persian)
Bourdieu, P. (2014). Theory of Action:Practical Reasons and Rational Choice, translated by Morteza Mardiha, Tehran: Naqsh-e-Negar. (In Persian)
Campenhood,  L., & Kiwi, R. (1991). Research Methodology in Social Sciences, translated by Hossein Nik-Gohar, Tehran: Totia. (In Persian)
Chambers, R. (1997),whose reality counts? Putting the first last.London intermediate Technology Publications.
Chamtoyi, A. (2022). Socio-spatial etiology of conflict in Rasht. Master’s thesis. Faculty of Literature and Human Sciences, Gilan University. (In Persian)
Chitambar, J. (2006). Introductory rural sociology; a synopsis of concepts and principles. Translated by: A. Hajjarian & M. Azkia. Tehran: Ney. (In Persian)
Coser, L. A., & Rosenberg, B. (2018). Sociological theory: A book of reading. Translated by: F. Ershad. Tehran: Ney. (In Persian)
Darvishi, Z. (2015). Studying the origins and consequences of mass conflict. Master's thesis. Faculty of Social Sciences. University of Tehran. (In Persian)
Foruzandeh, T. (2023). The Impact of Honor Crimes on Mass Conflict in Kohkiluyeh, Master's Thesis, Faculty of Humanities, Dana Institute of Higher Education.
Granovetter, M. S. (1973). The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360-1380. https://doi.org/10.1086/225469
Injustice and Selective Victimization: A Case Study of the Niger Delta Region of Nigeria. in Agyeman, J., Bullard, R.D. & Evans, B.(eds), Just Sustainabilities: Development in an Unequal World, 270-288. London: Earthscan.
Jafari Moghaddam, H. (2023). Investigating the social factors of individual conflict in Birjand city. Master’s thesis. Faculty of Education and Psychology, University of Sistan and Baluchestan. (In Persian)
Jahani, I., & Heydari, H. (2023). The relationship between macroeconomic indicators and collective conflict, Research on deviance and social issues, 7(3),1-30. https://dorl.net/dor/20.1001.1.3060821.1402.3.7.4.3 (In Persian)
Kretzman, J., &  John L. Mcknight. (1993). Building communities from the inside out: a path toward finding and mobilizing a community‟s assets, Chicago, IL: ACTA publications
Matinuddin, K. (2009). Conflict, security, and development, the Pakistan development review, pp 991- 1001
Meyer, P. (1989). Kriegs und militar soziologie. Translated by: A. R. Azghandi & M. S. Mahdavi. Tehran: Ghomess. (In Persian)
Namaki, A., & Fazeli, M., & Ahmadi, Y. (2024). Ethnic Conflict: Developing a omprehensive culture index. Social Science and Research In Iran, 13(1), 17-33. https://doi.org/10.22059/jisr.2024.369594.1468. (In Persian)
Ofuoku, A., & Isife, B. (2009). Causes, effects, and resolution of farmers nomadic cattle herders conflict in Delta state. International Journal of Sociology and Anthropology, 1(2), 047-054. http://dx.doi.org/10.13140/2.1.4114.4968
Parvaneh, S. (2020). Sociological study of the conflict phenomenon in Gilangharb city with grounded theory method. Master’s thesis. Faculty of Humanities. University of Ayatollah Boroujerdi. (In Persian)
Putnam, R. D. (2002). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon Schuster.
Rahmati, M., & Yazdani, M. (2021). Recognizing effective factor in the quarrel crime occurrence,  Journal of studies of human settlement planning, 1(16). (In persian)  https://dorl.net/dor/20.1001.1.25385968.1400.16.1.12.5
Sheikhtaheri, M. R. and Firouzabadi, S. A. (2024). Conflict in Iran (Typology, Background, Causes and Dominant Factors). Social Studies and Research in Iran, 13(3), 390-369. https://doi.org/10.22059/jisr.2024.376824.1505 (In Persian)
Statistical Center of Iran. (2016). Results of the General Population and Housing Census. (In Persian)
Strauss, A., & Corbin, J. (2016). Basics of Qualitative Research, Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Translated by Ebrahim Afshar, Tehran: Ney.  (in Persian(
Tajik, A., & Atri, Z. (2007). Historical monuments of ancient Varamin, Qom: Mehramiralmomenin. (In Persian)
Taleb, M., & Darvishi, Z. (2020). The rooting of mass conflicts between generation,  Journal of community development, 21(2). (In Persian)  https://doi.org/10.22059/jrd.2000.76738
Triandis, H. C. L. (2009). Culture And Social Behavior. Translate by: N. Fata. Tehran: Rasanesh. (In Persian)
Weber, M. (2009). Basic Concepts in Sociology. Translated by: A. Sedarati. Tehran: Markaz. (In Persian)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 33
پائیز و زمستان 1404
دی 1404
صفحه 323-341

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار