2021-04-23T07:15:14Z
https://jrd.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=4148
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
ارزیابی نقش مشارکت در طرحهای توسعه مناطق روستایی (بررسی موردی: طرحهای تجمیع مناطق روستایی)
مهدی
طالب
حسین
میرزایی
عفوات
نادری
بحث مشارکت در دهههای اخیر در ارتباط با مسائلی مانند دموکراسی، توسعه و غیره، اهمیت بسیاری یافته است. مشارکت و توسعه روستایی، به عنوان دو عنصر مرتبط و مکمل همدیگر مطرح گردیده و افزایش میزان مشارکت در میان روستاییان، نشانه و وسیلهای برای توسعه روستایی در نظر گرفته شده است. مسأله و هدف اساسی پژوهش حاضر، ارزیابی نقش مشارکت مردم در طرحهای توسعه مناطق روستایی با تأکید بر طرح تجمیع شهرک شرام (استان کرمانشاه، شهرستان پاوه، بخش نوسود) است تا با شناخت چنین مواردی، بتوان از آن برای سیاستگذاریها و برنامهریزیهای آتی برای مناطق روستایی بهره گرفت. در پژوهش حاضر، با توجه به راهبرد مشارکت در توسعه روستایی و نظریههای مربوط به توسعه روستایی مشارکتی، تبیین و ارزیابی نقش مشارکت مردم در طرحهای تجمیع مناطق روستایی، مورد توجه بوده و در ادبیات و پیشینه پژوهش، تعدادی از مهمترین منابع درباره مشارکت مردم در طرحهای توسعه مناطق روستایی مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر، از نوع کاربردی و تا حدودی توصیفی بوده و تکنیک مورد استفاده مصاحبه سازماننیافته و در بعضی موارد خاص، مشاهده و بررسی اسناد و مدارک موجود بوده است. در قسمت یافتههای پژوهش مشخص گردیده است که مشارکت به معنای همکاری روستاییان در طرحهای تهیه شده توسط دیگران نیست، بلکه مشارکت سطوح مختلفی دارد و مشارکت مطلوب، زمانی پدید میآید که روستاییان بتوانند در سطوح ذهنی، عینی، تصمیمگیری و اجرایی، دخالت داشته باشند. علاوه بر این، برنامهریزی مناسب و استفاده از تواناییهای روستاییان، میتواند بستر مناسبی برای موفقیت طرحهای تجمیع فراهم کند. در ادامه ضمن تأیید استفاده از نظریههای مشارکت و بهکارگیری نگرشی جامع و کلنگر برای تبیین نقش مشارکت مردم در طرح شهرک و طرحهای مشابه با آن، توجه به راهبرد مشارکت در توسعه روستایی، و نظریههای مربوط به توسعه روستایی مشارکتی، اجتنابناپذیر است.
تجمیع
ساماندهی
شهرستان پاوه
طرح شهرک شرام.
مشارکت
2012
08
22
1
18
https://jrd.ut.ac.ir/article_28895_2c4cc100f16ab8a2030e44e943dea3e3.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
بینش و روش در پژوهشهای دانش بومی و جایگاه آن در فرایند توسعه پایدار روستایی
جلالالدین
رفیع فر
حسین
دانش مهر
رشید
احمد رش
بینش و روش در پژوهشهای دانش بومی و جایگاه آن در فرایند توسعه پایدار روستایی
امروزه در ادبیات توسعه، پارادایمهایی نظیر توسعه روستایی درونزا، امرار معاش پایدار روستایی، توسعه پایدار و پساتوسعه، موافق و طرفدار مطرح شدن و نیز کاربرد دانش بومی در توسعهیافتگی جوامع، به ویژه جوامع محلی است. از این رو، توجه به این موضوع و شناسایی چارچوب روششناختی آن، اهمیت فراوانی یافته است، موضوعی که در مقاله حاضر مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، برای دستیابی به توسعهای همهجانبه و پایدار، باید دانش و اطلاعات چند هزار ساله مردم - که میتوان آن را مادر دانش رسمی دانست - را مورد توجه ویژهای قرار داد. مقاله حاضر نیز در همین راستا تألیف شده است و تلاش میشود با ورود بحث دانش بومی به ادبیات توسعه با نگاهی نو، به مطالعات توسعه و توسعه روستایی بنگرد.
کلیدواژهها: توسعه، توسعه روستایی، دانش بومی، دانش رسمی، ارزیابی مشارکت روستایی، تحقیق جنسیتی.
ارزیابی مشارکت روستایی
تحقیق جنسیتی.
توسعه
توسعه روستایی
دانش بومی
دانش رسمی
2012
08
22
19
38
https://jrd.ut.ac.ir/article_28896_a7d051f9665d23075695e7b15ccb6ffc.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
ارزیابی الگوی نظری حکمرانی خوب در تبیین وضعیت توسعه انسانی
محمود
قاضی طباطبایی
روح اله
نصرتی
علی
کاظمی
از زمان ظهور اندیشه توسعه، الگوهای نظری متعددی در تبیین وضعیت توسعه ارائه شده و بهتبع آن سیاستها و برنامههای توسعهایی در کشورهای مختلف اتخاذ و اجرا شده است. یکی از الگوهای نظری که در دو دهه گذشته و با توجه به تغییر پارادایمی در الگوی توسعه و تأکید بر توسعه انسانی و اجتماعی در دو دهه گذشته، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است، حکمرانی خوب بوده است. شاید مهمترین مزیت و تفاوت الگوی حاضر نسبت به الگوهای قبلی را بتوان در تاکید بر رابطه تعاملی سه حوزه دولت، بخش خصوصی و جامعه در فرایند توسعه و انعطاف لازم نسبت به اتخاذ سیاستهای توسعهایی بر مبنای الگوی بومی و محلی خلاصه کرد. هدف از مقاله حاضر ارزیابی الگوی نظری حکمرانی خوب در تبیین وضعیت توسعه انسانی است. این مقاله در یک تحلیل ثانویه با به کار بستن مدل معادلات ساختاری و استفاده از نرم افزار لیزرل، مدل تبیینی الگوی حکمرانی خوب در بهبود وضعیت توسعه انسانی را مورد آزمون قرار داده است.
بخش خصوصی.
توسعه انسانی
حکمرانی خوب
دولت
لیزرل
2012
08
22
39
52
https://jrd.ut.ac.ir/article_28897_4c7f91faf784f80f0e077571066b9355.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
گردشگری خانههای دوم و بررسی ابعاد مهاجرتی (بررسی موردی: نواحی روستایی دوهزار، شهرستان تنکابن)
مجتبی
قدیری معصوم
زهرا
حیدری
مهدی
رمضان زاده لسبویی
گردشگری خانههای دوم و بررسی ابعاد مهاجرتی
گردشگری خانههای دوم، امروزه در منطقه دوهزار شهرستان تنکابن با توجه به موقعیت کوهستانی، فاصله نزدیک تا مرکز شهر تنکابن، داشتن چشماندازهای طبیعی، و آب و هوای مناسب، به عنوان نوعی از گردشگری محسوب میشود و توسعه این نوع گردشگری در منطقه، پیامدهای متفاوتی داشته است. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی روابط بین مهاجرت و توسعه گردشگری است. روش پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی با تأکید بر پیمایش میدانی و تکمیل پرسشنامه است. اطلاعات جمعآوری شده با استفاده از نرمافزار آماری SPSS مورد پردازش و تحلیل قرار گرفته است. بر اساس یافتههای پژوهش، گردشگری خانههای دوم در منطقه، در سطح بالایی از توسعه قرار دارد. همچنین بررسی رابطه بین توسعه گردشگری و خانههای دوم، بیانگر رابطه مستقیم است، اما در ارتباط با مهاجرتهای معکوس دائم هیچ رابطهای بین توسعه گردشگری خانههای دوم و مهاجرتهای معکوس دائم وجود ندارد.
کلیدواژهها: گردشگری خانههایدوم، مهاجرت، مهاجرتهای فصلی، نواحی روستایی.
گردشگری
گردشگری خانههایدوم
مهاجرت
مهاجرتهای فصلی
نواحی روستایی.
2012
08
22
53
70
https://jrd.ut.ac.ir/article_28898_af37fa1cba49a925a5b7fdc4b2a49bfa.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
اهمیت جهانزیست در مناسبات بیمار و پزشک: پژوهشی کیفی در الگوهای مشاوره پزشکان با بیماران مراجع از روستا به شهر در اردبیل
ابو علی
وداد هیر
محمد حسن
علایی
رقیه
علائی خرائم
در پژوهش حاضر، با توسل به نظریه دیالکتیک گفتگوهای درمانی الیوت میشلر که ناظر بر اهمیت جهان زیست در مناسبات متقابل بین پزشک و بیمار است، رابطه پزشکان شهر اردبیل و بیماران مراجع آنها از روستاهای اطراف شهر، مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش، ضمن مرور اجمالی بدنه دانش و پیشینه مربوط به الگوهای مختلف روابط و مشاوره بین پزشک و بیمار در جامعهشناسی و مردمشناسی پزشکی، اهمیت رابطه بیمارمحور در میان الگوهای مذکور مورد تصریح قرار گرفته است. برای تحقق اهداف این بررسی، به لحاظ روششناختی منظومهای از روشها از جمله روشهای اتنوگرافیک، مشاهده مشارکتی، مشاهده فرایند طبابت و درمان (در اصطلاح درمان سرپایی در مراکز درمانی دولتی توسط پزشکان عمومی) و نیز مجموعه شواهد ضبط شده مشاورهها استفاده شده است. با مطالعه و تأمل در ده مورد گفتگوی بالینی پزشکان با بیماران روستایی در مطبهای خصوصی و مقایسه این گفتگوها با فرایند ارتباط و گفتگو در مراکز درمانی دولتی، الگوهای ارتباطی بین پزشکان و بیماران در مطبهای خصوصی و مراکز درمانی دولتی سنخبندی شده است. نتایج و یافتههای این کاوش کیفی، مؤید آن است که هنگامی که پزشک و بیمار، هر دو بر مبنای مفهوم زیستجهان ارتباط برقرار میکردند، مسائل مرتبط با سلامت با جزئیات به نسبت بیشتری مطرح میگردید (زیستجهان متقابل)، پدیدهای که در مطبهای خصوصی پزشکان، به ندرت پدید میآمد. همچنین نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد در حالی که الگوی مشاوره بیمارمحور در مطبهای خصوصی بیشتر رایج است، در مراکز دولتی، روابط آن قدر سرپایی است که مجال برقراری چنین رابطهای عملاً پیش نمیآمد و الگوی رابطه پزشکمحور بیشتر حاکم بود. در مجموع، غلبه الگوی پزشکمحور در مناسبات بیمار و پزشک، به ویژه در مراکز درمان دولتی، جایی که در آن بیماران روستایی در شرایط نامساعدی روستا را به قصد درمان در شهر ترک کردهاند، به منزله نادیده گرفتن اهمیت مفهوم انسانیتر و کارآمدتر جهانزیست در نظام مراقبتهای پزشکی- درمانی و به طور مشخصتر در مناسبات متقابل پزشک و بیمار است.
اردبیل.
الگوهای درمانی بیمارمحور
روابط پزشک- بیمار
زیستجهان
کنش ارتباطی
2012
08
22
71
84
https://jrd.ut.ac.ir/article_28899_1cdf4e16abaa9675e99079822fe16b45.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
ارائه الگوی توانمندسازی زنان روستایی استفادهکننده از ICT (بررسی موردی: بخش مرکزی شهرستان لاهیجان)
فضیله
خانی
سید حسن
مطیعی لنگرودی
لیلا
صیاد بیدهندی
نقش و اهمیت زنان در توسعه پایدار روستایی، نه تنها موجبات توجه برنامهریزان را به این قشر از جامعه روستایی فراهم کرده، بلکه آن را ضروری ساخته است. به طوری که کمتوجهی به زنان در برنامهریزی و تخصیص منابع، موجب کند شدن و حتی عدم توفیق در برخی از برنامههای توسعه میشود. از این رو، توجه بسیاری بر توانمندسازی زنان روستایی، به مثابه نیمی از توان توسعه معطوف شده است. پژوهش حاضر با رویکردی تبیینی- تحلیلی در روستاهای بخش مرکزی شهرستان لاهیجان انجام شده است. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگویی برای توانمندسازی زنان روستایی، با استفاده از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات است. در گردآوری دادهها از روش کتابخانهای- میدانی و پرسشنامه استفاده شد و دادههای پژوهش نیز با روش رگرسیون چندمتغیره و روش تحلیل مسیر تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان داد که فناوری اطلاعات و ارتباطات، قابلیت ارتقای آگاهی و تواناسازی را ذیل مراحل فرایند توانمندسازی، از قبیل مرحله رفاه، آگاهی، مشارکت و کنترل دارا است. در این راستا، مدل تحلیلی در نرمافزار SPSS تدوین گردید و نتیجهگیری انجام شد.
بخش مرکزی شهرستان لاهیجان.
تحلیل مسیر
توانمندسازی زنان
توسعه پایدار روستایی
فناوری اطلاعات و ارتباطات
2012
08
22
85
108
https://jrd.ut.ac.ir/article_28900_c64dedb1d65a6353bf53fa9fe7c54844.pdf
توسعه محلی (روستائی-شهری)
توسعه محلی (روستائی-شهری)
2008-8981
2008-8981
1391
4
1
شبکههای اجتماعی مهاجران و بازتولید فرهنگ مهاجرت در مناطق روستایی: مطالعهای کیفی بر جریانهای مهاجرت از استان آذربایجانشرقی به استان تهران
حسین
محمودیان
علی
قاسمی اردهائی
مهاجرت از عوامل مهم در توسعه منطقهای و موردتوجه در برنامهریزیهای اجتماعی و جمعیتی یک کشور است. در ایران این پدیده جمعیتی- اقتصادی توزیع مناسبی را در بین استانهای کشور ندارد. ازجمله نامتوازنترین جریانهای مهاجرت، مهاجرت از استان آذربایجانشرقی به استان تهران است. گستردگی و شدت آن موجب گردیدهاست که در اکثر مناطق استان تهران شاهد خوشههای مهاجر از استان آذربایجانشرقی باشیم. مطالعه کیفی از نوع گروههای متمرکز جریان مهاجرتی مورداشاره نشان میدهد که مهاجران پیشگام آن از موقعیت اجتماعی- اقتصادی پایینتری نسبت به بومیان مبدأ و مقصد برخوردار بودند. آنها با بهبود نسبی وضعیت اقتصادی خود، جهت کمک به وضع مالی خانواده و خویشاوندان نزدیکشان، وجوه ارسالی را به خاستگاههای روستایی خود میفرستادند. این امر و نیز اشتیاق روستاییان جهت بازدید از وضعیت زندگی مهاجران در نواحی پایتخت، موجب گردید که رفت وآمد و ارتباط اولیه بین مبدأ و مقصد بهوجود آید. تشدید دامنه این ارتباطات و نیز تشویق و کمک مهاجران پیشگام باعث شد که مهاجرتهای شبکه (زنجیره)ای از استان آذربایجانشرقی (بیشتر با مبدأ روستایی) به استان تهران آغازگردد. این امر موجب شد تا به رفتار مهاجرتی بهعنوان یک اصل درجهت پیشرفت و بهبود وضعیت اقتصادی- -اجتماعی خانوارهای روستایی توجه شد. پذیرش و درونی کردن این رفتار جمعیتشناختی در برخی از مناطق استان آذربایجانشرقی بهحدی است که خالی ازسکنه شدن برخی از مناطق روستایی آن را در نتیجه مهاجرفرستی شاهد هستیم.
آذربایجانشرقی.
شبکههای مهاجر
فرهنگ مهاجرت
گروههای متمرکز
مهاجران پیشگام
2012
08
22
109
128
https://jrd.ut.ac.ir/article_28901_587a88693c1db6717765013ff8e8095c.pdf